Home
Nieuws
Familie Fongers
Bedrijfsgeschiedenis
Modellen
Modelnummering
Onderdelen
Reclame en verkoop
Verzamelen en restaureren
Literatuur
English Summary
Links
Contact



Niet bekend is hoe de framenummering in de vroegste jaren plaatsvond. De modellen werden begin jaren 1890 aangeduid met Engelse namen (safety, racer). In 1895 introduceerde men een systeem van modelnummering, lopend van nr.1 tot en met 16.

Vanaf 1897 start Fongers met zijn specifieke systeem van modelcodering, dat tot eind jaren '50 stand zal houden. Het systeem kent drie niveaus:
- soort (1e soort A, 1e soort B, 2e soort en 3e soort)
- model (bijvoorbeeld het damesmodel BD en het herenmodel CCG; voor uitleg, zie hierna)
- uitrustingsniveau (freewheel of versnellingen, bandrem of velgremmen etc; de specificaties gingen met de tijd mee)


Klik voor vergroting

Tegelijkertijd begint men met een systeem van framenummering. Waarschijnlijk is men in 1897 (bij de start van de nieuwe fabriek) gestart met nummer 1 en zit men in 1902 op nummer 10.000, doorlopend tot nummer 94.000 in 1920. Deze nummering is chronologisch en lijkt een getrouwe weergave te zijn van de feitelijke productie.
Modelcode en framenummer (in combinatie) worden in de eerste jaren op de linker onderbalhoofdlug ingeslagen. Vanaf 1906 staat alleen de modelcode op de balhoofdlug en komt het framenummer (maximaal 7 cijfers tot 1940) op de linker zadellug. Voorbeeld van een modelcode: BB 60 (duurste herenmodel met een framehoogte van 60 centimeter). De soortaanduiding (bijv. 1e soort C) wordt op een klein transfer bovenaan het balhoofd vermeld.

De modelcodering verschuift met de tijd. Zo zijn in 1899 de volgende soorten en modellen te leveren:

1e soort A Damesmodellen E, F, H Herenmodellen A, AS, B, BL, BK, C, D, G
1e soort B Damesmodellen BD1, BD2, BD3 Herenmodellen BB, CC, CCZ, BBK, CBK
2e soort Damesmodellen BDG1, BDG3 Herenmodel CCG
3e soort Damesmodellen DZ, DZ3 Herenmodel HZ
Tandems Modellen DD, DH, HD, HH  
Kinderijwielen
Modellen J, M
 

De soortaanduiding is feitelijk overbodig. Zo wordt model E (het duurste damesmodel) alleen in de 1e soort A geleverd. Model BB (herenmodel) valt in 1899 in de categorie 2e soort. Kort na 1900 zou men de 2e en 3e soort niet meer voeren, omdat dit commercieel waarschijnlijk niet erg handig werkte. Vanaf dat moment worden alleen nog fietsen van de 1e soort gemaakt, met een specificatie van het niveau daarbinnen (A tot uiterlijk F).


In 1921 zijn, als gevolg van de materiaalschaarste na WO I, slechts drie modellen leverbaar:

1e soort A BB (heren), BD (dames) Uitrustingsniveaus 1,4,7s
1e soort C HZ, DZ Uitrustingsniveaus 1,4,7s
1 soort F HH, HD Uitrustingsniveaus 1,4

Klik voor vergrotingHet kwaliteitsverschil tussen de drie soorten betrof vrijwel alle onderdelen van de fiets.
Naast het soort en het uitrustingsniveau kon men ook kiezen voor eigen details (soort kettingkast, versnellingsnaaf, pompje etc.). In feite kon de klant zijn nieuwe Fongers fiets geheel op maat samenstellen. De bestelde fiets werd in de fabriek gemaakt en enkele weken later via de agent afgeleverd.

In 1928 zag het aanbod er als volgt uit:

1e soort A BB, BD Uitr. 1/4/4a/5/6a/6b/7b
1e soort B CCG, BDG Idem
1e soort C HZ, DZ Idem
1e soort D HF, DF Idem
1e soort E H, D Idem

Klik voor vergrotingBijzonder bij Fongers is dat alle gemaakte fietsen tot 1940 met hun specificaties in het Seriegarantieboek werden genoteerd. Deze boeken zijn bewaard gebleven en in de Groninger Archieven te raadplegen. Bij veel fietsen is in dat boek ook vermeld aan welke agent zij op welke datum werden geleverd. Bij de oudere fietsen is ook vaak de naam van de klant met zijn adres genoteerd.






Begin jaren '50 stopt men met de soortaanduiding en worden de fietsen verdeeld in segmenten. Het modellengamma in 1955 luidt als volgt:

Standaard H, D
Luxe HF, DF, HZ, DZ
Toer-sportrijwielen HTS, DTS, HS, DS
Speciale toer-sportrijwielen HSL, DSL
Luxe sportrijwiel SH

In 1959 (het jaar na de grote omslag) schakelt men over op eigentijdse modelbenamingen, zoals Pionier, Gay Light, Sport Special en Super Sport. Deze modelnamen zijn vermeld op de zitbuistransfers.

Over de framenummers is het volgende te zeggen.
In de jaren 1897-1902 werden de framenummers (officiele benaming: 'garantienummers') in combinatie met de modelcode in de linker onderbalhoofdlug ingeslagen (bijv. BDG3 4500). Vanaf 1906 komt het framenummer op de linker zadellug en tevens onder het bracket. De framenummers tot 1923 in chronologie:

Jaar

Eerste nummer

Jaarpro-

ductie

1897 (maart)

500

500

1898 ( jan.)

Ca. 500

1.500

1899

Ca. 2.000

2.000

1900

Ca. 4.000

2.000

1901

Ca. 6.000

3.000

1902

Ca. 9.000

2.900

1902 (mei)

10.000

n.v.t.

1903

11.900

2.100

1904

14.050

2.400

1905

16.400

2.100

1906

18.550

3.000

1907

21.600

4.150

1908

25.750

3.900

1909

29.660

6.200

1910

35.900

5.500

1911

41.400

5.400

1912

46.800

6.250

1913

53.050

5.000

1914

58.050

6.300

1915

64.350

4.700

1916

69.000

4.700

1917

75.000

6.000

1918

80.000

5.000

1919

85.000

3.000

1920

88.000

3.500

1921

91.500

5.500

1922

97.000

6.500

1923

103.508

p.m.


Vanaf 1922 tot 1940 beginnen de framenummers met de laatste twee cijfers van het fabricagejaar (bijv. 22 voor 1922), gevolgd door 4 cijfers (in sommige jaren vijf cijfers, wanneer de productie de 10.000 fietsen te boven gaat). Voorbeeld: framenummer 24-422 duidt op een fiets uit 1924 en wel de 22e uit het vierde honderdtal van dat jaar. Er zijn ook enkele fietsen bekend uit 1920 en 1944 waarop dit nummersysteem is toegepast.

De garantienummers blijven tot 1940 onder het bracket ingeslagen worden. Deze nummers vervolgen de reeks:

161.000 1930
221.000 1935
295.000 1940


Door de combinatie van modelcode, framenummer en garantienummer is het vrij eenvoudig Fongers fietsen van voor 1960 te dateren. Specifiek voor Fongers is de in de balhoofdlug ingeslagen modelcode; ontbreekt deze, dan is vrijwel zeker geen sprake van een Fongers fiets.

Na 1940 gaat men over op een nieuw systeem van framenummering. Deze nummers beginnen met een letter gevolgd door 4 of 5 cijfers. De lettercodes met bijbehorend bouwjaar:

Z 1940
K 1940/1
F 1941/5
N 1942/7
G 1948
E 1949
R 1950
S 1951
H 1952
W 1953
V 1954
Y 1955
T 1956
C 1957
D 1958
L 1959
P 1960
M 1961
U 1962
B 1963
X 1964
A 1965
Z 1966 (letters vanaf dit jaar achter de getallen!)
K 1967
H 1968
T 1969
A 1970

Bijzondere modellen (bijvoorbeeld afwijkende frames) krijgen vóór de jaarletter de letter A toegevoegd, gevolgd door een nummer met maximaal drie cijfers (bijv. AN 20 duidt op de twintigste bijzondere fiets uit bouwjaar 1946).De framenummers worden van 1965 tot 1971 weer op het linkerbalhoofdlug ingeslage (in feite dezelfde plek als voor 1906).

Klik voor vergroting

Terug naar boven

Fongers.net
eXTReMe Tracker